top of page

Hybride werken verandert meer dan ons werk

Foto van schrijver: Jos van der Wielen
Jos van der Wielen
12 uur geleden
5 minuten om te lezen

Over de maatschappelijke gevolgen van hybride werken


De discussie over hybride werken gaat in Nederland vooral over de belangen van werkgevers en werknemers. Maar doordat miljoenen Nederlanders een deel van hun werkweek thuis doorbrengen, veranderen ook de patronen waarop onze samenleving is ingericht. Het dagelijkse woon-werkverkeer, de verdeling van zorgtaken, de toegankelijkheid van werk en de functie van steden worden mede beïnvloed door beslissingen die organisaties over hun werkomgeving nemen.


Daarmee krijgt hybride werken een betekenis die verder reikt dan de afzonderlijke organisatie. Wat gebeurt er wanneer grote werkgevers, ieder vanuit hun eigen belangen, keuzes maken die gezamenlijk invloed hebben op hoe we wonen, werken en samenleven?





Vijf miljoen Nederlanders werken thuis

Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS, 2026) werkten in 2025 ruim 5,1 miljoen Nederlanders soms of meestal thuis. Daarmee heeft hybride werken een omvang bereikt waarbij veranderingen in individuele werkpatronen ook maatschappelijke betekenis krijgen.

Internationaal onderzoek van onder anderen Stanford-econoom Nicholas Bloom laat zien dat thuiswerken samenhangt met gezinsvorming en gevolgen kan hebben voor arbeidsparticipatie, mobiliteit en stedelijke economieën (Davis et al., 2026; Ito, 2026).

Hoe herkenbaar zijn deze ontwikkelingen in Nederland?


Wat levert de gewonnen tijd op?

Thuiswerken bespaart reistijd en kan mensen meer mogelijkheden bieden om hun dagelijks leven in te richten. De gevolgen daarvan zijn mogelijk groter dan alleen een betere balans tussen werk en privé.


Vijftien werkdagen aan reistijd

Volgens CBS en TNO (2024) bedraagt de gemiddelde reistijd van thuiswerkers naar hun werkgever 40 minuten enkele reis. Twee thuiswerkdagen per week kunnen daarmee op jaarbasis ongeveer 120 uur aan woon-werkverkeer besparen, uitgaande van 45 werkweken. Dat is het equivalent van vijftien werkdagen die beschikbaar komen voor gezinsleven, zorgtaken, sport of ontspanning.


Meer thuiswerken, meer kinderen?

Meer thuiswerken hangt samen met meer geboorten. Dat blijkt uit internationaal onderzoek van Davis et al. (2026), gebaseerd op gegevens uit 38 economieën en aanvullend Amerikaans onderzoek. Mensen die minstens één dag per week thuiswerken, rapporteren gemiddeld meer recente geboorten en een grotere gewenste gezinsomvang. Het verband is sterker wanneer beide partners thuiswerken. Hoe sterk dit verband in Nederland is, is niet afzonderlijk onderzocht.


Andere verwachtingen over zorgtaken

Hybride werken kan ook traditionele rolpatronen beïnvloeden. Nederlands onderzoek onder circa 4.000 werkenden laat zien dat van thuiswerkende mannen en vrouwen wordt verwacht dat zij meer huishoudelijke taken en zorgtaken uitvoeren. Vooral wanneer mannen thuiswerken, verschuiven deze verwachtingen over de taakverdeling (Kotsadam et al., 2026).


Wie krijgt de mogelijkheid om te werken?

Thuiswerken kan de toegang tot betaald werk vergroten. Voor mensen met een beperking, ouders met jonge kinderen of mantelzorgers kan het wegvallen van dagelijks woon-werkverkeer het gemakkelijker maken om een baan te aanvaarden, meer uren te werken of aan het werk te blijven.


In Nederland combineerden in 2024 ongeveer 2,7 miljoen mensen betaald werk met mantelzorg. Onderzoek van het SCP (2026) laat zien dat flexibiliteit vanuit werkgevers belangrijk is om beide te combineren. Hoeveel mensen dankzij thuiswerken daadwerkelijk zijn gaan werken of meer uren zijn gaan werken, is met dit onderzoek niet vastgesteld.


De mogelijkheden verschillen per beroep. In de zorg, het onderwijs en veel uitvoerende functies is fysieke aanwezigheid noodzakelijk, terwijl een groot deel van het kenniswerk ook op afstand kan worden uitgevoerd.


Hoe thuiswerken mobiliteit en steden verandert

Wanneer miljoenen mensen minder vaak naar kantoor reizen, veranderen ook mobiliteitspatronen, woonplaatskeuzes en de economische betekenis van werklocaties. De gevolgen zijn merkbaar op zowel kantoorlocaties als in woonwijken en kleinere steden.


Minder verkeer en files

Thuiswerken heeft het woon-werkverkeer structureel veranderd. Volgens het Landelijk Reizigersonderzoek 2025 wordt gemiddeld 1,3 dagen per week thuisgewerkt, tegenover 0,8 dagen in 2019. Ook reisden Nederlanders in 2025 minder kilometers naar hun werk dan een jaar eerder (Goudappel & Ipsos I&O, 2026). Het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM, 2025) bevestigt dat structureel thuiswerken een belangrijke verklaring is voor de afname van woon-werkverkeer sinds de coronapandemie.


Meer vrijheid om te wonen waar je wilt

Hybride werken kan mensen meer vrijheid geven om te wonen waar zij willen, omdat de afstand tot de werkgever minder zwaar weegt. In de Verenigde Staten is deze ontwikkeling zichtbaar: onderzoek van Akan et al. (2025) laat zien dat de gemiddelde afstand tussen woning en werkgever tussen 2019 en 2024 aanzienlijk is toegenomen. Voor Nederland kan een vergelijkbare ontwikkeling vooralsnog niet worden vastgesteld. Onderzoek van het PBL (Lennartz et al., 2023) laat zien dat verhuisredenen en verhuisafstanden relatief stabiel zijn gebleven.


Andere economische verhoudingen

Organisaties passen hun huisvesting aan hybride werken aan en kijken kritischer naar de hoeveelheid kantoorruimte die zij nodig hebben. Volgens de NVM (2026) neemt de vraag naar grote kantooroppervlakten af, terwijl moderne kantoren op goed bereikbare locaties aantrekkelijk blijven. Die verschuiving heeft gevolgen voor vastgoedeigenaren, ondernemers en de economische vitaliteit van kantoorlocaties.


Ook dagelijkse activiteiten verschuiven deels naar woonwijken en kleinere steden, waar lokale voorzieningen daarvan kunnen profiteren. Minder forenzen betekent tegelijkertijd minder reizigersinkomsten voor het openbaar vervoer en minder klanten voor winkels en horeca rond kantoorlocaties.


Wat voor een werknemer een bespaarde reis is, kan voor een vervoersbedrijf een gemiste reiziger betekenen. De voordelen en nadelen komen niet altijd bij dezelfde partijen terecht.


De maatschappelijke betekenis van organisatorische keuzes

Beslissingen over hybride werken worden doorgaans genomen vanuit het belang van de eigen organisatie. Productiviteit, samenwerking, organisatiecultuur en huisvesting staan daarbij centraal. De bredere maatschappelijke gevolgen blijven veelal buiten beeld.


Voor een afzonderlijke organisatie lijken die gevolgen misschien beperkt. Maar wanneer grote werkgevers vergelijkbare keuzes maken en elkaars beleid volgen (DiMaggio & Powell, 1983), kunnen de gezamenlijke effecten op woon-werkverkeer, de combinatie van werk en zorg, arbeidsparticipatie en de vraag naar kantoorruimte aanzienlijk zijn.


Het gaat er niet om dat werkgevers verantwoordelijk zijn voor al die gevolgen. Wel dat afzonderlijke organisatorische beslissingen gezamenlijk maatschappelijke ontwikkelingen kunnen beïnvloeden, die vervolgens ook weer gevolgen hebben voor organisaties zelf.


Bronnen




Nassau verbindt kennis van mensen, werk en organisaties met expertise in werkplekstrategie en huisvesting. Van strategische keuzes tot succesvolle implementatie en evaluatie.


Ontdek wat Nassau voor uw organisatie kan betekenen.



Home/Kennisbank/Hybride werken verandert meer dan ons werk
bottom of page